Konsekwencje dla ofiary, część 1
Co przemoc robi z ciałem?
Kliknij miejsce na sylwetce.
Wybierz miejsce
Najgroźniejsze obrażenia często nie są widoczne od razu. Dlatego po każdym pobiciu trzeba iść do lekarza, nawet jeśli „nic nie widać”.
Debata społeczna „Więcej mocy przeciw przemocy”
kampania „Biała Wstążka”, 26 listopada 2026
Przemoc fizyczna i jej konsekwencje
Sportowa Szkoła Podstawowa nr 4 im. Polskich Olimpijczyków w Szczytnie
przygotował Jakub Zapaśnik, klasa 7A
Skąd ta wstążka?
Kampania zaczęła się w 1991 roku w Kanadzie. Jej początkiem była tragedia z 6 grudnia 1989 roku w Montrealu, gdzie na politechnice zastrzelono czternaście studentek. Grupa mężczyzn postanowiła wtedy powiedzieć głośno: przemoc wobec kobiet to sprawa nas wszystkich, a milczenie też jest wyborem.
Dziś Biała Wstążka działa w wielu krajach, także w Polsce, i dotyczy każdej przemocy: w domu, w szkole, na ulicy i w internecie.
Międzynarodowy Dzień Eliminacji Przemocy wobec Kobiet. Początek 16 dni działań przeciw przemocy.
Nasza debata w Miejskim Domu Kultury w Szczytnie.
Dzień Praw Człowieka. Koniec kampanii 16 dni.
Każdy człowiek ma granicę. Jest nią jego własne ciało.
Krok 1
Przemoc fizyczna to celowe użycie siły wobec drugiej osoby, które narusza jej nietykalność cielesną i może spowodować ból, obrażenia albo zagrożenie dla zdrowia i życia.
Żeby odróżnić przemoc od wypadku czy zabawy, sprawdza się cztery cechy:
Sprawca chce kogoś zranić, zastraszyć albo podporządkować sobie. To nie przypadkowe potrącenie na korytarzu.
Sprawca jest silniejszy, starszy, ma za sobą grupę albo atakuje z zaskoczenia. Ofiara nie może się skutecznie obronić.
Narusza prawo do nietykalności, bezpieczeństwa i godności, które ma każdy człowiek, także dziecko.
Zostawia ból, obrażenia i strach. Rany psychiczne często goją się dłużej niż siniaki.
Krok 2
Nie zawsze jest to bójka. Często zaczyna się od rzeczy, które ktoś nazywa „żartem”.
za ubranie, za plecak, na szafki, ze schodów
pięścią, otwartą dłonią, policzkowanie, „sprzedawanie liścia”
także leżącego, co jest szczególnie niebezpieczne
także jako „zabawa” albo „wyzwanie”
wykręcanie rąk, szczypanie, gryzienie
odsuwanie krzesła, podstawianie nogi
zamykanie w szatni lub toalecie, blokowanie przejścia
w kogoś albo w jego rzeczy, plucie
kilka osób na jedną, często nagrywane telefonem
umówiona walka, w której też łamie się prawo
zabieranie pieniędzy, telefonu, zmuszanie do czegoś
bicie dzieci przez dorosłych, w Polsce zakazane od 2010 roku
Krok 3
Kliknij sytuację i zastanów się razem z salą, zanim zobaczysz odpowiedź.
Granicę wyznaczają cztery pytania:
To nie są żarty
Każdy zna je z przerwy. Zobaczmy, czym naprawdę mogą się skończyć.
dalej: pokaż skutki
Krok 4
„Nikt nie może być poddany torturom ani okrutnemu, nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu. Zakazuje się stosowania kar cielesnych.”
„Każdemu zapewnia się nietykalność osobistą i wolność osobistą.”
„Osobom wykonującym władzę rodzicielską oraz sprawującym opiekę lub pieczę nad małoletnim zakazuje się stosowania kar cielesnych, zadawania cierpień psychicznych i innych form poniżania dziecka.”
„Kto uderza człowieka lub w inny sposób narusza jego nietykalność cielesną, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.”
Wniosek: nawet uderzenie, po którym nie zostaje żaden ślad, jest w Polsce przestępstwem.
Krok 5
Przemoc rzadko zaczyna się od pobicia. Każdy kolejny stopień jest łatwiejszy, jeśli nikt nie zareagował na poprzedni.
przewijaj, żeby wejść wyżej
„Po lekcjach cię dorwę.” Groźba, która budzi uzasadniony strach, to przestępstwo (art. 190 kk, do 3 lat).
„Przecież nic mu nie zrobiłem.” To już naruszenie nietykalności cielesnej (art. 217 kk).
Siniak, rozcięta warga, ból przez kilka dni. Obrażenia do 7 dni: art. 157 § 2 kk, do 2 lat.
Złamanie, wstrząśnienie mózgu, leczenie dłużej niż tydzień. Art. 157 § 1 kk: od 3 miesięcy do 5 lat.
Kilka osób na jedną. Odpowiada każdy uczestnik, nawet ten, który „tylko trzymał” (art. 158 kk).
Kalectwo, utrata wzroku, trwałe uszkodzenie mózgu. Art. 156 kk: od 3 do 20 lat. Tego już nie da się cofnąć.
Jeden cios trwa sekundę. Jego skutki mogą trwać całe życie.
Konsekwencje dla ofiary, część 1
Kliknij miejsce na sylwetce.
Najgroźniejsze obrażenia często nie są widoczne od razu. Dlatego po każdym pobiciu trzeba iść do lekarza, nawet jeśli „nic nie widać”.
Konsekwencje dla ofiary, część 2
Siniak znika po dwóch tygodniach. Strach potrafi zostać na lata.
Osoba, która doznała przemocy, nigdy nie jest winna temu, co ją spotkało.
Konsekwencje dla sprawcy
Sprawa trafia na policję i do sądu rodzinnego. Sąd może dać nadzór kuratora, prace społeczne, nakazać przeprosiny i naprawienie szkody, a w poważnych sprawach umieścić w ośrodku wychowawczym albo zakładzie poprawczym.
Szkoła ma obowiązek zawiadomić sąd rodzinny lub policję o przestępstwie ściganym z urzędu (np. pobiciu). Do tego obniżona ocena z zachowania, nagana, a nawet przeniesienie do innej klasy lub szkoły.
Trzeba zapłacić za leczenie, zniszczone rzeczy i krzywdę (zadośćuczynienie). Za szkody wyrządzone przez dziecko poniżej 13 lat zwykle odpowiadają rodzice, starszy nastolatek może odpowiadać sam.
Utrata zaufania kolegów, nauczycieli, trenera i rodziny. Nagranie z bójki zostaje w internecie na lata i może wypłynąć, kiedy będziesz szukać szkoły, klubu albo pracy.
I najcięższa konsekwencja: świadomość, że skrzywdziłeś kogoś na zawsze.
Odpowiedzialność prawna
Przesuń suwak i zobacz, co mówi polskie prawo.
Podstawa: ustawa z 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich (art. 1, art. 7) oraz Kodeks karny (art. 10).
Co grozi dorosłemu sprawcy
Te kary dotyczą osób od 17 lat. Młodszych sądzi sąd rodzinny, ale za te same czyny.
uderzenie, popchnięcie, spoliczkowanie
groźba popełnienia przestępstwa, która budzi uzasadniony strach
zmuszanie kogoś siłą lub groźbą do zrobienia czegoś
uraz lub rozstrój zdrowia trwający do 7 dni
uraz lub rozstrój zdrowia ponad 7 dni, np. złamanie
gdy ktoś jest narażony na śmierć lub poważne obrażenia
nad osobą bliską lub zależną, np. w rodzinie
kalectwo, utrata wzroku lub słuchu, choroba zagrażająca życiu, trwałe zeszpecenie
Bójka: co najmniej trzy osoby, każda atakuje i się broni. Pobicie: co najmniej dwie osoby atakują jedną. Brzmienie przepisów według tekstu jednolitego Kodeksu karnego (Dz.U. 2025 poz. 383).
Konsekwencje dla świadków
To zjawisko nazywa się efektem widza. Każdy myśli: „ktoś inny na pewno zareaguje”. W efekcie nie reaguje nikt. Badali to psychologowie John Darley i Bibb Latané w 1968 roku.
Świadek przemocy też płaci swoją cenę: czuje strach, że będzie następny, wyrzuty sumienia, że nic nie zrobił, a z czasem przyzwyczaja się do krzywdy innych.
Ile osób ruszyło na pomoc w eksperymencie, gdy uczestnik myślał, że:
Darley i Latané (1968): uczestnik słyszał przez interkom, że inna osoba ma atak choroby.
Wrzucenie filmu z bójki do sieci rani ofiarę drugi raz, bo jej upokorzenie oglądają setki osób. Nagranie może być dowodem, ale wtedy oddaje się je policji albo dyrekcji, a nie publikuje. Lepiej niż nagrywać jest wezwać pomoc.
A jeśli ktoś mnie zaatakuje?
„Nie popełnia przestępstwa, kto w obronie koniecznej odpiera bezpośredni, bezprawny zamach na jakiekolwiek dobro chronione prawem.”
Odpychasz kogoś, kto cię właśnie bije, żeby uciec. Zasłaniasz się, wyrywasz z uścisku.
Napastnik leży albo ucieka, a ty dalej uderzasz. Albo „oddajesz” następnego dnia. To zemsta, a za zemstę odpowiada się jak za atak.
Ucieczka, głośne wołanie o pomoc, zwrócenie uwagi innych ludzi. Nie musisz wygrać walki. Masz być bezpieczny.
Nie musisz być bohaterem. Wystarczy, że nie będziesz obojętny.
Krok 6
Zgłoszenie przemocy to nie donos. Donosi się, żeby komuś zaszkodzić. Zgłasza się, żeby kogoś ochronić.
Sprawdźmy to w praktyce
Krok 7
Numer alarmowy. Gdy ktoś jest w niebezpieczeństwie teraz.
Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży. Bezpłatny, całodobowy, można też pisać przez stronę.
Dziecięcy Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka. Bezpłatny, całodobowy.
„Niebieska Linia” dla osób doznających przemocy domowej. Bezpłatny, całodobowy.
wychowawca, pedagog i psycholog szkolny, trener, dyrekcja
Komenda Powiatowa Policji w Szczytnie i Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Szczytnie
Procedura pomocy przy przemocy domowej. Może ją założyć policja, ośrodek pomocy społecznej, szkoła, lekarz albo komisja rozwiązywania problemów alkoholowych. Rodzina dostaje wsparcie, a sprawca jest pod kontrolą.
Skala problemu
dzieci w wieku 2 do 17 lat na świecie doznaje w ciągu roku przemocy fizycznej, seksualnej, psychicznej lub zaniedbania (szacunek WHO, do 1 miliarda).
młodych ludzi w wieku 10 do 29 lat ginie co roku na świecie w wyniku przemocy (WHO). Na każdą taką śmierć przypada wielu rannych.
kobiet na świecie doznało w życiu przemocy fizycznej lub seksualnej (WHO, mniej więcej co trzecia).
formularzy „Niebieska Karta A” wypełnili polscy policjanci w 2022 roku. Każdy to dom, w którym ktoś bał się wrócić.
Sprawdź się
Porozmawiajmy
Dziękujemy za uwagę.
Sportowa Szkoła Podstawowa nr 4 im. Polskich Olimpijczyków w Szczytnie
Jakub Zapaśnik, klasa 7A
Tu będzie film na zakończenie
plik: film/zakonczenie.mp4